Tüketiciyi soyan soyana, tüketici üzerinden doyan doyana!

Vatandaşın komisyon çilesi bitmiyor. Yasal bir zemini olmamasına rağmen bazı taksilerde kart ile ödeme yapan yolculara komisyon ücretinin yansıtılması şikayetlere neden oldu. Nakliyat-İş Sendikası Şoförler Temsilcisi Hüseyin Evcimen sektördeki denetimsizliğe ve başıbozukluğa dikkat çekerken, TÜKODER Genel Başkanı Aziz Koçal kart ile ödeme yapan tüketiciden komisyon alınamayacağını, aracı kurum ile ilgili BDDK’ya şikayette bulunacaklarını belirtti.

Tüketiciyi soyan soyana, tüketici üzerinden doyan doyana!
05 Eylül 2020 - 14:36 - Güncelleme: 05 Eylül 2020 - 15:00

Jale Yanılmaz / İstanbul - Dünyayı olduğu gibi ülkemizi de hızla içerisine alan dijital dönüşüm çağı neredeyse tüm sektörlerde elektronik uygulamaları gündeme getiriyor. Alışverişlerden hukuk işlemlerine, eğitimden sağlığa kadar pek çok alandaki işlemlerimiz elektronik ortamda gerçekleştirilebilir hale geliyor. Küresel koronavirüs salgını ile bu uygulamaların sayısı da hayatımıza giriş hızı da giderek artıyor.
 
Vatandaşın komisyon çilesi bitmiyor!
 
Fakat hayatımıza giren her yeniliğin ama yasal ama yasal olmayan bedelleri de oluyor. Bilindiği gibi, bir süredir taksilerde de yolcular taksimetre ücretini kredi kartı veya banka kartı ile ödeyebiliyor. Salgın sebebiyle nakit kullanmaktan çekinenler veyahut yanında nakit olmayanlar için rahatlatıcı bir uygulama. Fakat bazı taksilerde kart ile ödeme yapan yolculara komisyon ücretinin yansıtılması itirazlara ve şikayetlere neden oldu. Gerek Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununda, gerekse UKOME kararlarında, kartlı ödemelerde komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödemelerin alınamayacağı açık olarak yer almasına rağmen bazı taksilerde komisyon ücretinin alınıyor olması, bu uygulamanın yasal dayanağı ile ilgili soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
 
Yolcular komisyondan şikayetçi
 
Konu ile ilgili görüşlerini aldığımız Nakliyat-İş Sendikası Şoförler Temsilcisi Hüseyin Evcimen, özellikle salgından sonra takside kredi kartı kullanımının arttığını, yolcuların nakit ödeme yapmak yerine kredi kartı kullanmayı seçtiklerini, diğer yandan taksimetre ücretinin üzerine komisyon adı altında fazladan ödeme yapmaktan memnun olmadıklarını, şikayetçi olduklarını ve zaman zaman tartışmaların yaşandığını sahada gözlemlediklerini ifade etti.
 
Sektör kanunlara uymak yerine kanunları kendine uyduruyor
 
Kanunlara göre böyle bir ücretin alınmaması gerektiğini söyleyen Evcimen, “Buradaki dayanak nedir, nasıl yapıyorlar bilmiyorum. Yani burası Türkiye, “minareyi çalan kılıfını uydurmuştur” mantığı ile bir formül oluşturulmuştur diye düşünüyorum” diyerek ve bunun sektördeki denetimsizlik ve başıbozukluktan kaynaklandığını, sektörün kanunlara uymak yerine kanunları kendine uydurduğunu dile getirdi.
 
Bu uygulamayı sağlayan aracı firmadan pos cihazı alan şoförlerin komisyon uyguladığını aktaran Evcimen, plaka sahiplerinin elektronik ödeme işine karışmadıklarını, çalışan şoförlerin tercihine kaldığını belirtti ve “Pos cihazlarını aldıkları Takside Pos diye bir firma var, bu organizasyonu yapan bu firma. Türkiye genelini bilmiyorum ama İstanbul’da sanırım bu firmadan başkası yok” bilgisini paylaştı.



Sektörün nasıl işlediğinin, kimin ne olduğunun, hangi yasanın nasıl işlediğinin belli olmadığını vurgulayan Evcimen, pos cihazlarının normalde bir işyerinin üzerine olması gerekirken, burada şoförlerle, çalışanlarla anlaşma yapıldığını belirtti.
 
Meslek odaları elektronik ödeme sistemine karşı
 
Sektörün meslek odaları ve kurumları tarafından bu yönde bir karar alınıp alınmadığını, bilgilendirme ve duyuru yapılıp yapılmadığını sorduğumuz Evcimen’in yanıtı ise şöyle oldu: “Hayır. Pandemiden önce bir genelgede yayımlanmıştı, elektronik ödeme sistemlerinin yaygınlaştırılması için tavsiyede bulunulması yönünde. Meslek odaları genelgenin bu kısmını görmezden geldiler, uzak durdular. Bilhassa bütün meslek odaları elektronik ödeme sistemine karşı çıkıyorlar. Bunun sebebi de malum, motorize odalara üye olan bilhassa taksi, minibüs esnafının tamamına yakını Basit Usul vergiye tabi. Belli bir matrahları var. Yani bazı vergi ayrıcalıklarına haizler, belli oranda vergi veriyorlar, kazandıklarının tamamının vergisini vermiyorlar. Ama bu elektrik ortamda ödeme sistemleri yaygınlaşırsa, tamamını ödemek zorunda kalacaklar. Mali denetim de çok daha rahat olacağı için bundan uzak duruyorlar, görmezden gelmeye çalışıyorlar.”
 
POS CİHAZI SAHİBİ, TÜKETİCİDEN KOMİSYON ALAMAZ
 
Nakliyat-İş Sendikası Şoförler Temsilcisi Hüseyin Evcimen’in vermiş olduğu bilgiler üzerine, taksi ücretlerine yansıtılan ve yolcudan tahsil edilen bu komisyon ücretinin yasal bir zemininin olup olmadığı, vatandaşların bu durum karşısında nasıl hareket etmeleri gerektiği konusunda, Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF) Genel Başkanı ve Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER)  Genel Başkanı Aziz Koçal’dan görüşlerini aldık. ….
 
Takside pos uygulaması ile tüketici üzerinden haksız kazanç sağlandığını ifade eden Koçal, bu uygulamanın taksi şoförleri ile tüketiciyi karşı karşıya getireceği yönünde uyardı.
 
Pos cihazlarının toptan ve perakende satış veya hizmet yapan gerçek ve tüzel kişilere, Bankalar tarafından verildiğini söyleyen Koçal, “Takside pos uygulaması ile taksi şoförlerine pos cihazı veren firma ödemelere aracılık yapan bir şirket, bu şirket banka ile sözleşmeler yaparak pos cihazlarını alıyor bunları taksi şoförlerine veriyor, siz takside pos cihazını görünce ödemeyi kredi kartı ile yapmak istiyorsunuz ama karşınıza ödeme tutarınıza göre %0,95 ila 7,95 arasında komisyon çıkıyor. O pos cihazı taksi işletmecisi olan gerçek kişiye (Plaka Sahibine) ait değil, aracı bir şirkete ait. Alınan pos fişi üzerinde de taksi plakası yerine ödemeye aracılık yapan şirketin bilgileri mevcut” dedi.
 
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 17. Maddesinde bulunan “Üye iş yerleri, kart hamillerinin yapmış oldukları mal ve hizmet alımlarının bedelini banka kartı ya da kredi kartı ile ödeme taleplerini kabul etmek zorundadır. Bu zorunluluk indirim dönemlerinde de geçerlidir. Üye iş yerleri, kart hamilinden kartın kullanılması dolayısıyla komisyon veya benzeri bir isim altında ilave bir ödemede bulunmasını isteyemez.” hükmüne dikkat çeken Aziz Koçal, bu düzenlemeye göre pos cihazı sahibinin, tüketiciden komisyon alamayacağını belirtti.
 
Aracı kurum ile ilgili BDDK’ ya şikâyette bulunacağız
 
Ayrıca TCMB’nin aldığı karar gereği 01/11/2019 tarihinden itibaren pos cihazı veren bankaların, pos kullandıran gerçek ve tüzel kişilerden aldığı komisyon oranının üst sınırının %1,60 ile sınırlandırıldığını hatırlatan Koçal, “Yasal düzenlemelere baktığımızda pos cihazını taksi şoförlerine dağıtan aracı kurum, taksi şoförlerini kullanarak tüketicinin sırtından haksız kazanç elde ediyor. Pos cihazları işyerlerinde ya da işyerlerine ait satış yapan seyyar araç veya Pazar yerlerinde kullanılmalı. Taksilerde pos kullanımını sadece taksi işletmecisi olan vergi mükellefi yapmalıdır. Bununla ilgili yetkili kurumlar acil ve ivedi düzenlemeler yapmalıdır. Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) olarak ilgili aracı kurum ile ilgili BDDK’ ya şikâyette bulunacağız” dedi.
 
Tüketiciyi soyan soyana, tüketici üzerinden doyan doyana
 
Bu uygulamanın emekçi şoförleri de risk altına sokabileceğini söyleyen Aziz Koçal, “Kart ile yapılan ödemeler önce aracı şirketin hesabına geçiyor sonra şirket tarafından alınan komisyon düşüldükten sonra gerçek taksi ücreti şoförün hesabına geçiyor. Dolayısı ile şoför şirkete iş yapmış gibi oluyor ki, bu tutarlar bir yılda yüksek meblağlara ulaşır ise şoförün vergilendirilme riski doğabilir” diye ifade etti.
 
“Sonuç olarak görüyoruz ki; tüketiciyi soyan soyana, tüketici üzerinden doyan doyana” sözleri ile uygulamaya tepki gösteren TÜDEF ve TÜKODER Genel Başkanı Aziz Koçal, tüketicilerin kredi kartı yerine nakit ödeme yapmalarının kendi çıkarlarına olduğunu, aksi taktirde yine birilerinin bu uygulama ile zenginleşeceğini vurguladı.


FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum